Ölüm

İnsan, ruhunda açılan yaradan ölür (Balzac)

İnsan, bir başlangıcı olan ve mekanda yer işgal eden bir varlıktır. Bu varlık, bir takım eylemleri yapabilecek özellikteki organların uyumlu bir şekilde birleşiminden oluşmuştur. Bu özellikleriyle beraber, insan ölümlü bir varlıktır. Canlılık, düşünmek ve ölümlü olmak insanın temel özellikleridir. Ölüm yoksa insan da yoktur. Zira bir varlık ölümlü değilse, o insan olamaz. Yok olmak her canlının kaçınılmaz sonudur. Hayat bir şeyin varlığa geçirilmesi, ölüm de bir şeyin varlığının veya sıfatlarının yok olmasıdır.
Özellikle felsefe, insanın ölümle ilgili merakını canlı tutarken, din bu konudaki sorulara cevaplar üretmek adına pek çok görüş geliştirmiştir. İnsanoğlu tarih boyunca, ölümle birlikte çürüyüp toprak olan cesedinden ayrı, ölümsüz bir yanının bulunduğu fikrine hep sahip olmuştur. Alınan her bir nefesin yarısı hayat, yarısı ölüm için alınır. Her insanda varolan ölümsüzlük duygusu, ona başkası tarafından telkin edilmediğine göre, bunun İlahi Kudret tarafından mayamıza katılan, fıtri ve temel bir duygu olduğunu kabul etmek gerekir.
Ömür, anne rahmi ile toprak altındaki iki karanlık arasında yakılan bir kibrit alevi gibidir, alev almasıyla sönmesi an meselesidir. Geleneğimizde ömür, doğunca kulağımıza okunan ezan ve ölünce üzerimize kılınan cenaze namazı kastedilerek; “namazsız bir ezanla, ezansız bir namaz arası kadardır” şeklinde özetlenmiştir. Hayat, önceleri hızla akan, engebeleri aşan ve çağlayanlar oluşturan bir ırmaktır. Bu ırmak giderek genişler ve daha sakin akmaya başlar. En sonunda, görünür bir sınır olmaksızın denizle birleşir ve böylece varoluşunu yitirir. Artık nefs ölmüş, zaman boyutundan çıkmış, zaman algısı kaybolmuştur.
Hayat, ölüm hedefine doğru koşulan bir yarıştır. Ölümden dolayı hayat sona ermez; dünyevi hayatın sona ermesine ölüm denir. Ölüm, hayatın ikiz kardeşidir ve bizimle birlikte doğar. Ölüm bir hastalık değil, bir kaderdir. Ölüm biyolojik olarak varolmalıdır, çünkü her yeni ölüm, yeni bir doğum için fırsattır. Niçin ölüyoruz sorusuna verilebilecek en özlü cevap, “ölmek zorunda olduğumuz için” şeklindedir. Ölüm, hayatın bir gerçeğidir ve korkmayı gerektirecek hiçbir unsur içermez. Mevlana, “telaşlanma, hastalandığın için değil, doğduğun için öleceksin” der!
Marcus Aurelius: “Ölüm, gençliğe, yaşlılığa, büyümeye, olgunlaşmaya, dişlerin ve sakalın çıkmasına, saçların beyazlamasına, çiftleşmeye, hamileliğe ve hayattaki diğer doğal şeylere benzer. O halde aklı başında bir insanın ölüme kızmayıp, onu doğal bir süreç olarak beklemesi gerekir. Nasıl bir çocuğun doğumunu bekliyorsak, ölümü de aynı şekilde beklemeliyiz” der! Epiktetos: “Kötü olan ölüm değil, utanç verici bir ölümdür” diyerek ölüme bakış açısını özetlemiştir! Sevdiklerimizden kısa süreliğine uzaklaşmaktır ölüm!
Uyku, dinlenmek için, ölüm de bozulmayan, ihtiyarlamayan ve hasta olmayan, yani ahiret hayâtına uygun bir vücuda sahip olmak için zorunludur. Çünkü insan, sonuçta bedeniyle değil, ruhuyla insandır ve ruh da ebedilik üzere yaratılmış bir varlıktır. Ölüm, insanın manevi benliğinin, Hakk tarafından kendisine çekilmesidir. Ölüm, maddi âleme ait olan ve artık gerekmeyen beden elbisesinin çıkartılmasından başka bir şey değildir.
Kainat; içindekileri kuşatan büyük bir enerji; varlıklar ise bu enerji içerisinde birer sinyaldir. Kainatı kuşatan Sonsuz Kudret, sinyal üreten bu varlığa, yani yaratılmışa, dünyadaki dolaşımını bitirdikten sonra başka bir hayatta varlığını devam ettirmesi için izin vermektedir. İnsan için enerji bandının önceliği, hayat devam ettiği sürece maddi boyutta, öldükten sonra ise anlam boyutundadır. İnsan öldüğünde, sadece enerji bandını değiştirmiş olur. İnsanın sinyali, parmak izi gibidir ve onu kainattaki enerjiden bağımsız düşünmek mümkün değildir. Bu sebeple hiçbir canlı, sinyali sönmedikçe yok olmayacaktır.
Ruhsal anlamda ölüm değil, değişim ve geçişler vardır. Eğer mutlaka bir ölümden söz edeceksek, bunun aynı zamanda bir başka plana doğum olduğunu söylemek zorundayız. Ölüm anında beyin çılgın gibi bir bilgi işleme içine giriyor. Hayati bir tehlike atlatanların çoğunlukla söylediği; ”hayatım bir film şeridi gibi gözlerimin önünden geçti” sözü, herhalde bu durumu ifade ediyor. Çok kısa süren bu bilgi işlemenin ardından ölüm gerçekleşiyor. Belki de beyne ait tüm bilgiler, bu aşırı bilgi işleme döneminde başka bir boyuta aktarılıyor, bunu bilemiyoruz. Beynin durmasıyla birlikte, vücuda yayılan biyoelektrik enerji kesildiği için; beden, ruhu kendisine bağlı tutan elektromanyetizmasını yitirir. İşte bu olay ölüm kelimesiyle anlatılır. İnsan, ölüm denen olayla, madde bedeni terk ederek, ruh denilen holografik dalga yapısıyla hayatına farklı bir boyutta devam eder!
Bilimsel dünya görüşünün kaçınılmaz sonuçlarından biri de ölümün sekülarizasyonu olmuştur. Böylelikle, tıpkı tabiat gibi, adeta ölümün de tılsımı bozulmuştur. Tıp, günümüzde hayatı uzatmaya çalışmıyor, aslında ölümü uzatıyor. Uzun ömür, ancak gençliği uzatabiliyorsa arzu edilebilir, ihtiyarlığı uzatıyorsa arzu edilmez. Tıp bilimi, insanın ölümlülüğünü kabullenmekte ayak direttiği oranda, “bir can çekişme olarak hayat” uzuyor. Ölüm korkusu ölümü durduramaz ama, hayatı durdurur. Ölümden en çok korkan kimseler, yaşamaktan en fazla korkanlardır. Bu nedenle; ölümü, anlamdan yoksun, basit bir durum olarak görmektense, hayatın anlamını tamamlayıcı olarak görmek, insanın ruh yapısına daha uygundur. Ölüm, profesyonel tıbbi bakışı aşan bir merhametle ele alınmayı hakeden bir süreçtir.
Biyolojide genel olarak kabul edilen ölüm tanımı, bir organizmanın, bünyesindeki tüm hücrelerle birlikte işlev göremeyecek şekilde bütünlüğünün bozulmasıdır. Yüzyıllardır ölüm, solunumun ve kalbin durması (klinik ölüm) olarak tanımlanıyordu. Bugün bu kavram, yerini beyin ölümü (biyolojik ölüm) kavramına bırakmıştır. Beyin ölümü, beynin elektriksel potansiyelinin izoelektrik hatta düşmesi demektir. Ölüm ne şekilde olursa olsun, biyolojik ölümün, klinik ölümden 6-8 dakika sonra gerçekleştiğini biliyoruz.
İnsanoğlunun varlık serüveninin; önce dünya âlemi, ardından berzah âlemi ve nihayet ahiret âlemi olmak üzere üç etaptan oluştuğu söylenebilir. Ölüm, bu dünyadan berzah âlemi denen özel bir boyuta intikal vesilesidir. Ölümle birlikte ruhlar bedenden ayrılsa da, insanoğlu benliğini kaybetmemektedir. Bedenler çürüyüp toprağa karışsalar da, insanoğlu ruhsal kimliğini, varlığını ve kendi farkındalığını sürdürmektedir.
Berzah, insanoğlu için herşeyin askıya alındığı bir fetret değil, bilakis bu dünyadaki hayatın iyi veya kötü sonuçlarının görüleceği bir âlemdir. Bu intikal âlemindeki azap ve mükafat ruhsal olmakla birlikte, bedensel gibi hissedilecektir.
Modern toplumların ölümle olan ilişkisi anlaşılmadan, bu toplumların kimliği tam olarak anlaşılamaz. Bunu anlamadan da modern tıbbın hastalık ve sağlıkla ilgili yaklaşımını kavramamız mümkün değildir. Modern toplumlarda insanın ölümü, tabiatın ağır bir cezası olarak algılanmaktadır. Ölüm, modern toplumların kaçtığı, yenmek ve ortadan kaldırmak istediği bir şeydir. Özellikle ölmek için doğduğuna inandığı halde, bir başka hayata doğmak üzere öldüğüne inanmayanlar açısından ölüm, gerçekten korkunç bir olaydır. Benlik bütünlüğü; olumlu-olumsuz, acı-tatlı yönleriyle bütün bir hayatın olduğu gibi kabul edilmesidir. Benlik bütünlüğüne ulaşmış güçlü ve olgun kişiler, ölümü hayatın doğal bir parçası olarak görür, doğallığı içinde kabullenir ve korkmazlar.
Kabristanlar, salâlar ve hasta ziyaretleri, ölüm denen hakikatin hatırlatıcılarıdır. Modern insan ölümden korkuyor, ölmek istemiyor, değil ölümü düşünmek, hatırlamak bile istemiyor! İhtiyarlamak da istemiyor. Ölümü bu soğuk ve korkulu algılayış, kendimizi merkez olarak almamızdan, yalnızlığımızdan ve sevgisizliğimizden kaynaklanıyor. Hayatın ölümle iç içe olduğunu, ölümün hayatın devamı olduğunu ve burada yaptıklarımızın, ölümden sonra bize yol göstereceğini veya bizi karanlığa duçar edeceğini biliyor ve buna inanıyorsak, ölümsüz bir hayatı düşünmememiz lazım.
Ölüm, üstünlükleri ortadan kaldırarak herkesi eşit hale getirir. Yaşlanma ve ölüm gibi iki hakikatin, insan denilen canlının zorbalığını önleyen iki sigorta olduğunu fark eden, onları yok etmeye değil, anlamaya ve yaşamaya çalışan bir anlayışa sahip olmamız gerekiyor. Diğer bir deyişle; ölümle savaşan değil, hayatı insanileştirmeye çalışan bir tıbba ihtiyacımız var. Güzel ölmek, her insanın hakkıdır!
Geçtiğimiz çağlarda, ecel saati çalana kadar, insanın geride bıraktıklarıyla helalleşmesine, onlarla son bir paylaşım yaşamasına izin verilirdi Modernlik öncesinde, insanın öleceğini bilmesi, gayet doğal bir şey olarak tasavvur edilirdi. Pek azımız sevdiklerimizin ölümüne tanık oluyoruz artık, ölüm ânı itina ile gözlerden uzak tutuluyor. Ailesi, onun yapmak ve bilmek zorunda olduğu şeyleri ondan daha iyi bilmektedir ve böylelikle hasta kendi ölümüne hazırlanma, onu bilme ve düzenleme hakkından mahrum bırakılmaktadır. Bugünün insanı, ölümü yeterince sık ve yakından göremediği için unuttu, ölüm insana yabancılaştı. Modern toplumda, insanın ölüm üzerine düşünerek, aile fertleri tarafından sevgiyle kuşatılmış olarak kendi yatağında ölmesi adeta haram edildi.
Doğmak gibi ölmek de irade dışı, kaçınılmaz bir gerçek olduğuna göre, hayatı anlamaya çalıştığımız gibi onun ikizi olan ölümü de anlamaya çalışmak, herhalde akıllıca bir tavırdır. Hayat gibi, ölümde de nice hikmetler gizlidir! Ölüm yoksa tarih, kültür ve insanlık da yoktur. Sahip olduğumuz medeniyet birikimi, ölümlü olduklarının farkında olan insanlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölümün olmadığı bir dünyada insan sevemez. Yokluğun olmadığı bir dünyada, varlığın da bir anlamı olmaz. Hayatın meselesi; bu dünyadaki varoluşumuz sonlanmadan ve can, ten kafesinden uçup gitmeden önce, hayatın ve ölümün neye hizmet ettiğini keşfedebilmektir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s